Wespennest op boot

Wespennest op boot bestrijden

Vrijdagochtend, half tien. De koelbox staat op de steiger, de weersverwachting belooft een zonnig weekend op de Friese meren en u trekt het dekzeil van de boot. En dan gebeurt het: uit de kuip schiet een handvol geel-zwarte rakkers omhoog. Niet één verdwaalde wesp, maar een gestage stroom die in en uit een kier onder de buikdenning kruipt. Uw weekend ziet er ineens anders uit.

SOBestrijding krijgt in juli en augustus opvallend veel van dit soort meldingen. Boten zijn voor wespen een ideale nestplek, en de ontdekking komt vrijwel altijd op het slechtst denkbare moment: vlak voordat u het water op wilt. Vanuit Irnsum liggen de meeste Friese jachthavens en aanlegsteigers op korte afstand, waardoor we bij wespenbestrijding vaak nog dezelfde dag ter plaatse zijn.

Waarom uitgerekend uw boot?

Een wespenkoningin zoekt in april en mei een droge, donkere en windvrije holte om haar nest te beginnen. Een boot die onder het dekzeil ligt, half in het riet, en die u een paar weken niet gebruikt, voldoet aan al die eisen. Er is beschutting, er is nauwelijks verstoring en rondom het water is er volop voedsel voor de eerste generatie werksters.

Wat begint als een grijs bolletje ter grootte van een walnoot, groeit in tien tot twaalf weken uit tot een nest met honderden wespen. Precies daarom valt het pas in juli of augustus op: het nest is dan zo groot dat het aanvliegen niet meer te missen is. Boten die in het voorjaar weinig zijn gebruikt, zijn de boten waar het misgaat.

Ook de steiger zelf speelt mee. Beschoeiing, meerpalen, walkasten en botenhuizen bieden dezelfde beschutting. We treffen op één adres dan ook regelmatig meerdere nesten aan.

Waar zit het nest meestal op een boot?

Wespen kiezen vrijwel altijd een gesloten ruimte met één kleine ingang. Op een boot zijn dat er meer dan u zou denken. De plekken waar wij ze het vaakst aantreffen:

• Onder de buikdenning of de kuipvloer.
• In de mastkoker of onder de mastvoet.
• In een opgerolde fok, onder de zeilhoes of onder de huik.
• In het motorruim of achter de kap van de buitenboordmotor.
• In de kajuit, achter kussens en betimmering.
• In de ankerbak of een dichtgeklapte stuwruimte.
• Tussen dekzeil en dek, waar het zeil bol staat.

Twijfelt u waar het nest precies zit? Ga op veilige afstand staan en kijk vijf minuten naar de vliegbeweging. Wespen gebruiken één vaste ingang. Die opening is voor ons het startpunt van de behandeling, dus het scheelt tijd als u die al heeft gezien.

Wat we tegenkwamen bij een klassieke zeilboot

Een eigenaar van een houten open zeilboot belde ons op een vrijdagochtend in augustus. Hij had de boot klaargemaakt voor een weekend varen, het dekzeil eraf gehaald en direct daarna tientallen wespen zien opstijgen uit de kuip. Het nest bleek onder de vlonder te zitten, tegen een spant aan, en was al goed op weg naar volwassen formaat.

De behandeling zelf duurde ongeveer een half uur, in vol beschermend pak en met de boot gewoon afgemeerd. Het nest hoefde niet uit elkaar gehaald te worden en het lakwerk bleef ongemoeid. De eigenaar kon zaterdagmiddag alsnog het water op, alleen een dag later dan gepland.

Waarom zelf spuiten op het water extra risicovol is

Bij een nest in de tuin kunt u nog wegstappen. Op een boot kan dat niet. U staat in een kleine, gesloten ruimte met water om u heen, vaak met kinderen of een hond aan boord. Een zwerm opgejaagde wespen leidt daar snel tot paniek, en paniek op een smal gangboord eindigt regelmatig in het water.

Daar komt bij dat zelf spuiten met schuim, sprays of kokend water het probleem meestal verergert. Een half geraakt nest maakt wespen agressief en drijft ze dieper de constructie in, waar ze een nieuwe uitgang zoeken: in de kajuit bijvoorbeeld. Op een houten of gelakte boot tasten veel middelen bovendien lak, teak en bekleding aan, en op een kajuitjacht blijven resten achter in een ruimte waar u slaapt en eet. Vuur of rook is aan boord sowieso geen optie.

Een wespensteek is voor de meeste mensen vervelend maar ongevaarlijk. Meerdere steken tegelijk, of een steek bij iemand met een allergie, is dat niet. En midden op het Sneekermeer duurt het aanzienlijk langer voordat er hulp is.

Zo pakken wij een wespennest op een boot aan

We beginnen altijd met een inspectie. Waar zit de ingang, hoe groot is het nest en om welke soort gaat het? Gewone wespen en Duitse wespen behandelen we, maar bijen en hommels zijn een ander verhaal: die zijn nuttig en verdienen een andere aanpak. Dat onderscheid maken we ter plaatse, voordat er iets gebeurt.

Daarna behandelen we de nestingang met een professioneel middel. De wespen dragen het zelf het nest in en werksters die later terugkomen, komen langs dezelfde behandelde opening binnen. Binnen enkele uren neemt de activiteit sterk af, na een dag is het meestal stil. De boot hoeft niet uit het water en hoeft in de regel ook niet leeggehaald te worden.

Als het nest bereikbaar is, halen we het na de behandeling weg. Dat is niet alleen netjes: een achtergebleven nest trekt in het najaar andere insecten aan en kan in een gesloten ruimte gaan schimmelen. Tot slot kijken we naar de opening waar de wespen naar binnen gingen, zodat volgend seizoen niet opnieuw dezelfde plek wordt uitgekozen.

Kunt u het weekend nog redden?

Vaak wel, mits u meteen belt. De behandeling duurt kort en de boot is doorgaans binnen een dag weer bruikbaar. Wat u tot die tijd het beste doet: leg het dekzeil terug of sluit de kuip af, houd minimaal vijf meter afstand van de aanvliegroute en laat kinderen en huisdieren niet aan boord.

Wat u niet moet doen, is uitvaren met een actief nest aan boord. Trillingen, wind en het klapperen van zeilen verstoren het nest, en op open water heeft u geen enkele uitwijkmogelijkheid. Bel liever de SOB Hulplijn op 06 37 293 993 en verzet het vertrek een halve dag.

Voorkomen dat het volgend jaar weer gebeurt

De beste bescherming is een controle in april of mei, bij het klaarmaken van de boot voor het seizoen. Een beginnend nest ter grootte van een golfbal is dan nog eenvoudig en risicoloos te verwijderen. Kijk daarbij vooral onder de vlonder, in de mastkoker en achter de motorkap.

Verder helpt het om ventilatieopeningen af te schermen met fijn gaas van maximaal twee millimeter, zonder de ventilatie zelf dicht te maken: een boot die niet kan luchten, krijgt andere problemen. Zorg dat het dekzeil strak ligt en geen plooien vormt waar wespen onder kunnen kruipen, en laat geen etensresten of zoete dranken achter aan boord. Ligt de boot een tijd stil, loop er dan in het voorjaar elke twee weken even langs.

Snel ter plaatse in de Friese watersportgebieden

SOBestrijding werkt vanuit Irnsum, midden in het Friese merengebied. Daardoor zijn we snel bij jachthavens en steigers rond Grou, Terherne, Akkrum, Heeg, Woudsend, Langweer en Earnewâld. Ook in Leeuwarden, Joure en Heerenveen komen we regelmatig voor wespennesten, zowel bij woningen als bij boten en botenhuizen.

Veelgestelde vragen